Treść artykułu

Nasza ocena: | Ocena użytkowników:

Informacja Ministra Finansów oraz MSW na temat działalności w obszarze gier liczbowych

Prezentujemy poniżej wycinek zapisu z przebiegu posiedzenia Komisji Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki z dnia 22 października 2014 dotyczący informacji Ministra Finansów oraz Ministra Spraw Wewnętrznych na temat działalności organów państwowych w obszarze gier liczbowych, ze szczególnym uwzględnieniem zawierania zakładów wzajemnych przez Internet.
Zapis z przebiegu posiedzenia został pobrany ze strony internetowej Kancelarii Sejmu Biura Komisji Sejmowych.
Prezentowany fragment jest wycinkiem bez naszych adnotacji i uwag - jedynie istotne kwestie zostały wytłuszczone lub podlinkowane.

Przewodniczący poseł Ireneusz Raś (PO):

Dziękuję. Przystąpimy teraz do wysłuchania czwartej informacji, zanim przejdziemy do dyskusji. Witam pana ministra Jacka Kapicę, szefa Służby Celnej, który wprowadzi nas w zagadnienie, jakie jest problemem zarówno w Niemczech, jak i w Polsce. Niektóre aspekty się pokrywają. Na forum Unii Europejskiej będziemy musieli wyciągnąć pewne wspólne wnioski, aby sprawy związane z zagrożeniami płynącymi z gier hazardowych rozwiązać odpowiednio w prawodawstwie. Bardzo proszę, głos ma pan minister Kapica.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów, szef Służby Celnej Jacek Kapica:

Dziękuję bardzo. Panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, szanowni goście przesłałem państwu informację na piśmie. Pozwolę sobie wybrać z niej najważniejsze elementy, które pozwolą państwu zapoznać się z polskim systemem i otworzą drogę do ewentualnych pytań i dyskusji.

W myśl ustawy o grach hazardowych prowadzenie działalności w zakresie gier liczbowych, loterii pieniężnych oraz gry telebingo stanowi monopol państwa. W tym zakresie jest on realizowany przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością – Totalizator Sportowy z siedzibą w Warszawie, której funkcje właścicielskie wykonuje minister Skarbu Państwa. Spółka ta organizuje szereg gier w obszarze gier liczbowych i loterii pieniężnych. W ich zakresie obowiązują różne stawki podatkowe. Co jest istotne dla funkcjonowania sportu, w grach objętych monopolem państwa ustanowione są dopłaty, które nie są przychodem w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych. Kierowane są one na trzy fundusze. W grach liczbowych dopłaty stanowią 25% stawki, ceny losu lub innego udziału w grze liczbowej. W przypadku loterii pieniężnych i gry telebingo dopłata stanowi 10%.

Środki pochodzące z dopłat stanowią źródło dochodów funduszy. Największym beneficjentem jest Fundusz Rozwoju Kultury Fizycznej, na który przekazuje się 77% wpływów. Na Fundusz Promocji Kultury przekazuje się 20% wpływów z dopłat. Na Fundusz Rozwiązywania Problemów Hazardowych przekazuje się 3% wpływów z dopłat. Dysponentami tych funduszy odpowiednio są – minister sportu i turystyki, minister kultury i dziedzictwa narodowego oraz minister zdrowia.

Przychody z tytułu urządzania gier liczbowych w roku 2013 wyniosły 2,6 mld zł. W roku 2012 wyniosły 2,9 mld zł. Można odnotować niewielki spadek, który spowodowany jest m.in. niższym wynikiem gry w Lotto, czyli podstawowej gry liczbowej. Z informacji organizatora wynika, że było to następstwem mniejszej liczby kumulacji i niższych kwot kumulacji, więc zachęta do gry była mniejsza.

Podatek z tytułu urządzania gier liczbowych w roku 2013 wynosił 537 mln zł. W roku 2012 była to kwota 590 mln zł, czyli również odnotowano niewielki spadek.

W przypadku dopłat, w roku 2013 kwota odprowadzona łącznie to 711.702 tys. zł. Była ona mniejsza o 82.446 tys. zł w porównaniu z rokiem 2012. Można zauważyć, że kwota dopłat łącznie jest wyższa niż podatek odprowadzany do budżetu państwa. Jest to świadectwem, że dopłaty stanowią wsparcie dla trzech podstawowych celów – sportu, kultury oraz ochrony zdrowia przed uzależnieniami hazardowymi.

Istotnym elementem w obszarze organizacji gier liczbowych i loterii pieniężnych przez Internet jest to, że monopolista – Totalizator Sportowy – nie ma uprawnień ustawowych do urządzania gier liczbowych, sprzedaży losów i uczestnictwa w grach za pośrednictwem sieci. Sprzedaż odbywa się tylko poprzez punkty naziemne. Dyskusja w tym zakresie toczy się na forum Sejmu – o umożliwieniu udziału w grach organizowanych przez monopolistę w Internecie.

W przypadku zakładów wzajemnych w sieci internetowej, uregulowania zawarte zostały w ustawie o grach hazardowych, która weszła w życie w dniu 14 lipca 2011 roku. W toku prac nad tą ustawą i dopuszczeniem organizacji gier liczbowych również poprzez sieć, odbyła się intensywna dyskusja na temat instrumentu – blokowania stron internetowych. Wcześniej w toku dyskusji swoje uwagi wniosły stowarzyszenia i organizacje społeczne, kwestionując zaproponowane rozwiązania i wskazując, że mogą one być niezgodne z konstytucją i prawodawstwem wspólnotowym oraz Europejską Konwencją Praw Człowieka. W efekcie, projektowane w tym zakresie zmiany zostały wykreślone. Pragnę przypomnieć, że jedynym krajem, który w Unii Europejskiej dokonywał blokowania stron, były Włochy. Rozwiązanie proponowane w projekcie rządowym było wzorowane na włoskim. Obecnie sytuacja jest odmienna. Coraz więcej krajów stosuje to rozwiązanie, aby chronić legalnych organizatorów gier hazardowych, a dokładnie zakładów wzajemnych, posiadających zezwolenie od stosownych organów.

Zgodnie z ustawą o grach hazardowych, zakazane jest urządzanie gier hazardowych przez sieć internetową oraz uczestniczenie w nich. Zakazy te nie dotyczą urządzania zakładów wzajemnych na podstawie zezwolenia udzielonego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz uczestnictwa w tych zakładach. Obecnie obowiązują 34 zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych, w tym 30 zezwoleń na zakłady wzajemne w punktach naziemnych oraz 4 zezwolenia na urządzanie ich w internecie.

Podmiotami posiadającymi zezwolenia zakładów wzajemnych w internecie są: Fortuna Online Zakłady Bukmacherskie spółka z o.o., Milenium Zakłady Bukmacherskie spółka z o.o., Star-Typ Sport Zakłady Wzajemne spółka z o.o. oraz Totolotek SA. Wśród nich jedynie dwa posiadają udziałowców zagranicznych. Należy wskazać, że mają one możliwość sponsorowania i prowadzenia działalności sponsorskiej oraz informowania o niej. Z tego powodu są sponsorami klubów piłkarskich.

Przychody uzyskane przez podmioty prowadzące działalność w zakresie zakładów wzajemnych wzrastają z roku na rok. W 2013 roku stanowiły 789 mln zł, a w roku 2012 – 781 mln zł. W tym zakresie wzrost wynosi 100 mln zł, czyli 13-15%.

Stawki podatku od gier w zakresie zakładów wzajemnych, które obecnie obowiązują, to 12% od zakładów wzajemnych na współzawodnictwo sportowe. W przypadku zakładów wzajemnych na sportowe współzawodnictwo zwierząt, na podstawie zezwoleń stanowią 2,5%. W tym przypadku dotyczy to organizacji współzawodnictwa wyścigów konnych. Kwota podatku od gier i zakładów wzajemnych w roku 2013 wyniosła 100 mln zł. Kwoty podatku wzrastają, podobnie jak przychody. W roku 2013 było to 100 mln zł, a w roku 2012 – 90 mln zł, natomiast w roku 2011 – 86 mln zł.

Jeśli chodzi o nadzór i kontrolę nad grami hazardowymi proszę o prezentację dyrektora Departamentu Kontroli Celnej, Podatkowej i Kontroli Gier Ministerstwa Finansów – Artura Janiszewskiego.

Przewodniczący poseł Ireneusz Raś (PO):

Bardzo proszę o krótką wypowiedź, gdyż planujemy jeszcze przystąpić do dyskusji.

Dyrektor Departamentu Kontroli Celnej, Podatkowej i Kontroli Gier MF Artur Janiszewski:

Panie przewodniczący, szanowni państwo, jeśli chodzi o kontrolę tych obszarów, rozdzielamy ją na dwa obszary. Pierwszy z nich to kontrola gier liczbowych. W tym zakresie w roku 2013 przeprowadzono 108 kontroli w oddziałach i kolekturach gier liczbowych, stwierdzając 43 nieprawidłowości. Nie były one znaczne i nie definiujemy ich jako problemu. Zostały w nich wszczęte postępowania mandatowe, które skończyły się karą.

Jeśli chodzi o zakłady wzajemne, wyróżniamy również dwa rodzaje. W obszarze zakładów wzajemnych realizowanych w ramach punktów naziemnych. W tym obszarze w roku 2013 przeprowadziliśmy 674 kontrole. W 251 przypadkach stwierdziliśmy nieprawidłowości. W informacji, którą państwo otrzymali, opisane są szczegółowo kategorie tych naruszeń. We wszystkich przypadkach po stwierdzeniu nieprawidłowości wszczęto postępowanie w sprawach karnych-skarbowych. W większości przypadków jeszcze się one toczą. Jeśli chodzi o pierwsze półrocze 2014 roku, przeprowadzono 174 kontrole w punktach przyjmowania zakładów wzajemnych i stwierdzono 81 różnego rodzaju nieprawidłowości. Postępowania karne-skarbowe zostały wszczęte również w tych przypadkach.

Jeśli chodzi o kontrole działalności internetowej, dysponujemy danymi na okres 2013. Wyodrębniono 438 domen, które naruszyły przepisy ustawy hazardowej. Do dnia dzisiejszego udało się nam zamknąć 154 domeny i ukarano 38 sprawców, na łączną kwotę około 50 tys. zł. W roku 2014 stwierdzono istnienie 565 domen. W przypadku 75 domen udało się je usunąć, karząc 22 sprawców.

Pragnę wyjaśnić, w jaki sposób służba przygotowała się do tych kontroli i w jaki sposób je realizuje. W Służbie Celnej funkcjonują dwie komórki – w Opolu i Szczecinie. Są to grupy ludzi zajmujące się wyłącznie monitorowaniem i ściganiem tego rodzaju przestępczości.

Przewodniczący poseł Ireneusz Raś (PO):

Głos ma pan minister.

Podsekretarz stanu w MF, szef SC Jacek Kapica:

Na podstawie polskich przepisów organy kontroli mogą swoje działania ukierunkować tylko do podmiotów zlokalizowanych i mających siedziby w Polsce. Poza zakresem oddziaływania są podmioty świadczące usługi przez sieć Internet z innych krajów. Działania egzekucyjne i karne-skarbowe dotyczą podmiotów, które udostępniają reklamy lub przestrzeń serwerową w Polsce. Z tego tytułu one również uczestniczą w postępowaniach dotyczących nielegalnych gier hazardowych.

Istotny jest fakt, aby Komisja wiedziała, że prokuratura przekazała w ramach współpracy z urzędem celnym zebraną przez policję dokumentację wskazującą na istnienie podejrzenia uczestnictwa osób na terytorium RP w zagranicznych grach hazardowych urządzanych w sieci internetowej, organizowanych przez zagraniczne firmy, z pominięciem przepisów polskiego prawa. Ujawnionych zostało 24.636 graczy, którzy brali udział w takich grach, w tym 17.700 którzy uzyskali wygraną na łączną kwotę 27 mln zł. Do chwili obecnej wszczęto 1072 postępowania karne-skarbowe.

Mówię o tym, bo jest to istotne, gdyż często obywatele Polski uczestniczą w takich grach, mając świadomość, że są one nielegalne. Myślą oni, że narzędzia kontroli państwa ich nie dosięgną. Niewątpliwie sytuacja jest taka, że organy kontrolne z imienia i nazwiska zidentyfikowały 17.700 graczy, którzy uzyskali wygrane.

Przewodniczący poseł Ireneusz Raś (PO):

A liczba ta rośnie. Podobne doświadczenia mają nasi sąsiedzi.

Poseł Grzegorz Janik (PiS):

Cały czas pan przerywa. Czy ministerstwo chce skończyć z tymi kwiatkami, czy nie? Nie chcecie tego zrobić.

Przewodniczący poseł Ireneusz Raś (PO):

Panie pośle, niech pan się nie denerwuje. Podobne doświadczenia mają nasi koledzy z Niemiec i wielu innych krajów, gdzie nie ma elementu domykającego – blokowania stron. To najskuteczniejsze rozwiązanie w Europie. Niewiele krajów się na to zdecydowało. Mam nadzieję, że konwencja Rady Europy, która obecnie analizowana jest przez rząd, będzie elementem dyskusji w naszym parlamencie, jaka o tym przesądzi. Bardzo proszę, aby pytania do tych obszarów zadali nasi goście. Zgłosił się również pan poseł Janik. Oddaję głos panu przewodniczącemu. Czy ma pan jakieś pytania?

Deputowany do Bundestagu Eberhard Gienger:

Szanowni państwo, koleżanki i koledzy, dziękuję za zaproszenie na posiedzenie Komisji. Było ono dla nas bardzo interesujące. Z rozmów, które prowadziłem z koleżankami i kolegami, mogłem stwierdzić, że u państwa jest tak samo, jak u nas. Może u państwa jest nieco przytulniej niż na naszej wielkiej sali. Sposób procedowania obrad jest nam doskonale znany. Często ktoś chce zadać pytanie, ale nie ma na to czasu. Przede wszystkim chciałbym pogratulować państwu sukcesów.

Jeśli chodzi o piłkę nożną, mieliśmy podobne problemy. Również nasz związek piłki nożnej stworzył program dla młodzieży. W dużej mierze był on analogiczny do programu „Orlik”. Program ten rozpoczął się 10 lat temu. Można powiedzieć, że dzięki niemu zostaliśmy mistrzami świata. Państwo rozpoczęli swoje działania w roku 2008. Już odnotowują państwo sukcesy. Polska wygrała podczas meczu na pięknym Stadionie Narodowym z drużyną niemiecką. Jeśli dobrze zrozumiałem pana przewodniczącego, w 2018 spodziewają się państwo pierwszych sukcesów drużyny narodowej podczas mistrzostw w Rosji.

Jeśli chodzi o sukcesy w siatkówce, mogę jedynie ich pogratulować. Bardzo cieszymy się, że również nam udało się zająć miejsce na podium. Jeśli odniosło się sukces raz, chce się go ponowić. Myślę, że w 2016 roku podczas olimpiady nadarzy się kolejna okazja. Spartanie mówili – „po zwycięstwie mocniej zapnij hełm”. Gdy sukces odniosło się raz, trzeba starać się jeszcze bardziej, aby go powtórzyć.

Wiele mówili państwo o tematach, którymi również się zajmujemy – o imprezach masowych w sporcie, piłce nożnej oraz o sprawach Internetu i zakładów wzajemnych. Pan minister zadał nam pytanie, jak podchodzimy do tematu miejsc stojących na stadionach. Mistrzostwa świata w roku 2006 pokazały, iż FIFA wymaga od organizatorów przygotowania miejsc siedzących. Nasz związek piłki nożnej stwierdził, że może to zaszkodzić urokowi zawodów. Z tego powodu zachowujemy miejsca stojące. Zapewnienie bezpieczeństwa w tym zakresie nie było łatwe. Z tego powodu poszczególne kluby delegowały osoby, które towarzyszyły kibicom, aby zapobiec nieprzyjemnym sytuacjom w przypadku gier o podwyższonym ryzyku. Pomagali również policjanci. Również wykluczamy pirotechnikę ze stadionów, ale czasem dochodzi do takich sytuacji. Podobnie jak u państwa, są one ścigane i karane z pełną surowością.

Jeśli chodzi o zakłady wzajemne i Internet, byłem zaskoczony, że wystarczyłoby państwu zablokowanie stron internetowych. Sądzę, że jest to tylko jedna z możliwości. Druga to rozwiązanie wprowadzone w Belgii, USA oraz częściowo we Włoszech. Mam na myśli payment blocking. Banki mogą zablokować wypłaty wygranych, choć robią to niechętnie. Doprowadziłoby to do okiełznania tych nielegalnych oferentów gier w ramach zakładów wzajemnych.

Mogę stwierdzić, że dyskusja, którą państwo prowadzą, jest bardzo ciekawa. Jeszcze raz pragnę podziękować w moim i moich kolegów i koleżanek imieniu, że mogliśmy się jej przysłuchiwać. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Ireneusz Raś (PO):

Dziękuję bardzo. Proszę kolegów posłów o zadawanie pytań. Grzegorz Janik – bardzo proszę.

Poseł Grzegorz Janik (PiS):

Dziękuję, panie przewodniczący. Nie wiem, ile mamy jeszcze czasu.

Przewodniczący poseł Ireneusz Raś (PO):

Wystarczająco, aby zadał pan pytania.

Poseł Grzegorz Janik (PiS):

Chciałbym odnieść się do tematu bezpieczeństwa imprez masowych. Jest to przykład sprawy, gdy dwie strony chcą coś zrobić, podkomisja pracuje, małymi krokami wpływamy na środowisko piłkarskie. Cały czas poprawiamy efekty naszych działań. Jest jeszcze wiele do zrobienia jeśli chodzi o mecze piłki nożnej. Dobra wola widoczna jest ze strony klubów. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych otwarte jest na sprawę. Parlament prowadzi własne działania. Może jeszcze nie w tym roku, ale kiedyś dojdziemy do tego poziomu, jaki mają mecze siatkówki. Gorąco w to wierzę.

Chciałbym odnieść się do sprawy stron internetowych i działań Ministerstwa Finansów. Nie dostrzegam dobrej woli ze strony ministerstwa w tym zakresie. Rozmawiamy na ten temat już od 10 lat. Ministerstwo Finansów nie zrobiło nic w tym zakresie. Przeczytał pan o tym, że ścigamy 17 tys. osób, które zagrały stawką 10 zł w Internecie. Ministerstwo Finansów stwarza im tę możliwość. Jeśli Kowalski wchodzi do Internetu i na stronie zagranicznej może zagrać bez podatku, a na polskiej pobiera się 12% podatku. Ministerstwo Finansów pokazuje mu wręcz – zagraj tam, gdzie ci więcej zapłacą. Co ministerstwo zrobiło, aby to ukrócić? Pytanie jest proste – czy ministerstwo chce się tym zająć i rozwiązać problem? Jest to kwestia zasadnicza. Odbieram to tak, że ministerstwo nie ma takiej woli i będziemy głosowali tak jak wczoraj. Będą powstawały kolejne raje podatkowe i miliardy będą wypływały z kraju.

Drugie pytanie – czy reklama Fortuny na stadionie Legii jest legalna, czy nie? Dziękuję.

Przewodniczący poseł Ireneusz Raś (PO):

Bardzo proszę, głos ma pan minister Kapica.

Podsekretarz stanu w MF, szef SC Jacek Kapica:

Dziękuję bardzo. Panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, proszę mi wybaczyć, ale nie uczestniczę w tej dyskusji od 10 lat. Od roku 2009 minęło 5 lat. Instrumenty udostępnione służbom kontroli Ministerstwa Finansów przekazał nam ustawodawca. Stosujemy je w tym zakresie. Dotyczą osób i podmiotów mających swoją siedzibę i lokalizację w kraju. Dyskusja publiczna i społeczna w tym zakresie pojawiła się w roku 2011. Ministerstwo Finansów wnioskowało o blokowanie stron internetowych. Argumenty społeczne przeważyły nad argumentami skuteczności tego instrumentu. Nikt nie ogranicza inicjatywy poselskiej, aby tego rodzaju rozwiązanie wprowadzić. Do chwili obecnej żadna inicjatywa poselska nie pojawiła się. Rząd w roku 2011 zastanawiał się nad możliwościami przeciwdziałania nielegalnym grom w zakresie instrumentów nieingerujących w swobody obywatelskie. Chodziło głównie o swobodę dostępu do Internetu. Dyskusja ta powtórzyła się w roku 2012 w zakresie ACTA. Interes obywateli i swoboda dostępu do sieci zwyciężyły z ochroną własności intelektualnej tam zamieszczanej. Służby kontrolne używają takich instrumentów, jakie udostępnił im ustawodawca i będą z determinacją egzekwowały przepisy wobec osób nadużywających prawa.

Reklama Fortuny na Stadionie Legii jest legalna. Jest ona sponsorem klubu, a więc jest to legalne informowanie o sponsorowaniu. Gdyby operator nie był sponsorem, informacja byłaby nielegalna. W tym zakresie jest to instrument informowania o sponsorowaniu klubu piłkarskiego. Dziękuję, panie przewodniczący.

Przewodniczący poseł Ireneusz Raś (PO):

Czy jeszcze ktoś ma pytania? Bardzo proszę.

Poseł Grzegorz Janik (PiS):

Wypowiem się krótko. Panie ministrze, mówił pan, że nie wpłynęła do rządu ani jedna inicjatywa poselska. Co zrobiło Ministerstwo Finansów, aby chronić budżet państwa? Dziękuję.

Podsekretarz stanu w MF, szef SC Jacek Kapica:

Ministerstwo Finansów wykorzystuje instrumenty stworzone przez ustawodawcę. Tak jak można zauważyć, ustawodawca w roku 2011 nie zdecydował się na ingerencję w swobody obywatelskie, która pozwoliłaby na blokowanie takich stron internetowych. Jeśli pojawi się inicjatywa poselska, która uzyska akceptację społeczną, będziemy bardzo zadowoleni. W obecnej sytuacji swobody obywatelskie są wyżej cenione niż blokowanie stron internetowych nielegalnych operatorów. Toczy się w tym zakresie dyskusja. Wierzę, że w pewnym momencie dojdziemy do sytuacji, w której uświadomimy opinii publicznej, że blokowanie stron nielegalnych gier hazardowych nie ingeruje w swobody obywatelskie. Ministerstwo nie jest decydentem w tym zakresie, a jedynie instrumentem, który może zainicjować proces legislacyjny, gdy zauważy możliwość wprowadzenia takich przepisów. Obecnie z determinacją wykorzystujemy instrumenty, które stworzył dla nas ustawodawca w ustawie o grach hazardowych. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Ireneusz Raś (PO):

Dziękuję panu ministrowi. Pragnę powiedzieć – strona niemiecka podkreślała to podczas wczorajszej kolacji – że koledzy poszukują nowych rozwiązań. Trzeba się tym zająć. Myślę, że również w Polsce jesteśmy coraz bliżej rozstrzygnięć w tym zakresie. Model amerykański blokowania wypłat przez konta bankowe jest interesujący i warty analizy. Przedstawił go pan przewodniczący. Ustawa hazardowa przygotowana przez nas jest dobra, o czym należy powiedzieć. Zarówno konsultanci, jak i przedstawiciele Interpolu mówili, że jest ona skrojona na obecne czasy, przeciwdziała patologiom. Państwo polskie nie wspiera hazardu, jedynie go reguluje. Biorąc pod uwagę, że jest to obszar, nad którym trzeba panować, który nie zniknie, oprócz blokowania i likwidowania szarej strefy, która w Polsce, wedle naszych analiz, jest na poziomie 90%, wprowadzenie hazardu na ścieżkę legalną pozwoli nam na nadzór nad graczami. Będzie można dbać o odpowiedzialną i bezpieczną grę. Przepisy, które mają przeciwdziałać uzależnieniom, będą mogły być wtedy realizowane w pełni.

Komentarze i oceny

Brak komentarzy

Twój komentarz

* - pola obowiązkowe